بازگشت بابک زنجانی به جاده اقتصاد؛ دات‌وان چه خوابی برای بازار خودرو دیده است؟
نشریه قطعات خودرو | انتشار تصاویر تازه از حضور بابک زنجانی در یک افتتاحیه لوکس، دوباره نام او را به صدر بحث‌های اقتصادی آورده است. بازگشت بابک زنجانی این‌بار فقط با یک کافه گره نخورده؛ حمل‌ونقل، تاکسی‌های برقی و پروژه‌های دات‌وان بخش مهم‌تر ماجرا هستند. پرسش اصلی این است که این حضور گسترده به کجا می‌رسد؟
بازگشت بابک زنجانی از یک افتتاحیه لوکس تا دات‌وان
تصاویر افتتاح مجموعه «سورینت VIP» در غرب تهران، طی روزهای اخیر بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی پیدا کرد.
در برخی رسانه‌ها این مجموعه به بابک زنجانی منتسب شد. بااین‌حال، آنچه بیش از مالکیت مجموعه جلب توجه کرد، حضور خود زنجانی بود.
این تصاویر بار دیگر چهره‌ای را وارد فضای عمومی کرد که سال‌ها نامش با یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های اقتصادی ایران پیوند خورده بود.
اما اتفاق مهم‌تر، خارج از فضای کافه و شبکه‌های اجتماعی در حال رخ‌دادن است.
فعالیت‌های مرتبط با گروه دات‌وان نشان می‌دهد حمل‌ونقل، خودرو و خدمات هوشمند به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های تجاری تازه تبدیل شده‌اند.
از همین نقطه، موضوع برای فعالان صنعت خودرو و قطعه‌سازی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بازگشت بابک زنجانی زمانی برای بازار خودرو جدی‌تر شد که نام دات‌وان کنار پروژه‌های گسترده حمل‌ونقل و تاکسی‌های جدید قرار گرفت.
در واقع، مسئله تنها دیده‌شدن دوباره یک چهره اقتصادی نیست. پرسش مهم‌تر، حجم سرمایه و دامنه پروژه‌هایی است که معرفی می‌شوند.
بازگشت بابک زنجانی و نمایش قدرت دات‌وان در حمل‌ونقل
در شهریور ۱۴۰۴، دات‌وان حضور قابل‌توجهی در ششمین نمایشگاه بین‌المللی حمل‌ونقل، لجستیک و صنایع وابسته تهران داشت.
این نمایشگاه از ششم تا نهم شهریور برگزار شد و حضور زنجانی در غرفه دات‌وان نیز بازتاب رسانه‌ای گسترده‌ای پیدا کرد.
یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده، برنامه این مجموعه برای توسعه ناوگان تاکسی و ورود خودروهای جدید بود.
زنجانی پیش‌تر از برنامه استفاده از ده‌ها هزار دستگاه تاکسی در ناوگان دات‌وان سخن گفته بود.
رقم ۴۵ هزار دستگاه نیز در اظهارات و مطالب منتشرشده درباره برنامه این مجموعه مطرح شده است.
اگر چنین برنامه‌ای وارد مرحله اجرایی گسترده شود، موضوع فقط به بازار تاکسی محدود نخواهد ماند.
ورود ده‌ها هزار خودرو، به زنجیره بزرگی از قطعات مصرفی، خدمات تعمیرگاهی، لاستیک، باتری، لوازم بدنه و تجهیزات الکترونیکی نیاز دارد.
بنابراین، هر توسعه جدی در ناوگان دات‌وان می‌تواند برای بخشی از بازار قطعات خودرو تقاضای جدید ایجاد کند.
از سوی دیگر، هنوز فاصله مهمی میان اعلام یک پروژه بزرگ و اجرای کامل آن وجود دارد.
فعالان بازار باید میان «برنامه اعلام‌شده»، «خودروی واردشده» و «ناوگان فعال» تفاوت قائل شوند.
دات‌وان همچنین پروژه‌هایی فراتر از تاکسی را مطرح کرده است.
یکی از آنها، ایده ارائه خدمات ارتباطی و اینترنت ماهواره‌ای از طریق ناوگان حمل‌ونقل بود که در جریان معرفی پروژه‌ها مطرح شد.
در نتیجه، مدل تجاری مورد بحث تنها فروش یا واردات خودرو نیست و ظاهراً بر ایجاد یک اکوسیستم خدماتی متمرکز شده است.
بازگشت بابک زنجانی زیر سایه اختلاف با بانک مرکزی
با وجود این پروژه‌ها، یکی از ابهام‌های مهم همچنان اختلاف درباره وضعیت تعهدات مالی پرونده قبلی است.
بانک مرکزی در شهریور ۱۴۰۴ اعلام کرد بدهی یک‌میلیارد و ۹۶۷میلیون یورویی مورد مطالبه، از نگاه این نهاد تسویه نشده است.
این نهاد همچنین اعلام کرد مبلغ پرداختی مستقیم معادل ۱۵ میلیون دلار بوده است.
اما روایت دستگاه قضایی با این ارزیابی کاملاً یکسان نیست.
بنابراین، اختلاف موجود را نمی‌توان تنها با یک عدد توضیح داد.
بخشی از مناقشه به نحوه ارزش‌گذاری دارایی‌ها، امکان نقدشوندگی آنها و پذیرش روش‌های تسویه مربوط می‌شود.
بازگشت بابک زنجانی در چنین شرایطی علاوه‌بر وجه تجاری، یک موضوع مهم درباره اعتماد عمومی و شفافیت اقتصادی نیز محسوب می‌شود.
برای بازار خودرو نیز همین نکته اهمیت دارد.
پروژه‌ای با ابعاد بزرگ، زمانی اثر پایدار ایجاد می‌کند که منابع مالی، مجوزها، واردات و برنامه خدمات پس از فروش آن شفاف باشند.
بازگشت بابک زنجانی برای بازار خودرو یعنی چه؟
برای صنعت خودرو، مهم‌ترین بخش ماجرا نه افتتاح کافه است و نه حواشی شبکه‌های اجتماعی.
موضوع اصلی، ظرفیت دات‌وان برای تبدیل‌شدن به یک بازیگر بزرگ در حمل‌ونقل کشور است.
اگر ناوگان تاکسی اعلام‌شده به‌صورت گسترده عملیاتی شود، بازار قطعات یدکی یکی از نخستین بخش‌هایی خواهد بود که اثر آن را احساس می‌کند.
هر ناوگان بزرگ به شبکه تأمین قطعه، تعمیرگاه، خدمات دوره‌ای و زیرساخت نگهداری نیاز دارد.
به همین دلیل، تولیدکنندگان و واردکنندگان قطعات باید مشخصات خودروهای انتخاب‌شده و برنامه توسعه ناوگان را دنبال کنند.
در مقابل، ورود ناگهانی حجم بزرگی از خودروهای جدید می‌تواند ساختار رقابت در بازار تاکسی‌های اینترنتی را نیز تغییر دهد.
همچنین شرکت‌های فعال در حوزه خدمات ناوگان، بیمه، باتری، تایر و تجهیزات الکترونیکی فرصت‌های تازه‌ای خواهند دید.
بااین‌حال، تا زمانی که تعداد خودروهای عملیاتی و جدول زمانی توسعه مشخص نشود، نمی‌توان اندازه این بازار را دقیق برآورد کرد.
از این رو، بازگشت بابک زنجانی برای صنعت خودرو فعلاً بیشتر یک «سیگنال قابل‌پیگیری» است تا یک تغییر قطعی در معادلات بازار.
- مجموع تحولات یک سال اخیر نشان می‌دهد نام بابک زنجانی دوباره به فضای عمومی و پروژه‌های اقتصادی بزرگ بازگشته است.
- اما وزن واقعی این حضور را نه مراسم‌ها، بلکه میزان اجرای پروژه‌های اعلام‌شده مشخص خواهد کرد.
- برای صنعت خودرو، دات‌وان و برنامه توسعه ناوگان تاکسی مهم‌ترین بخش این پرونده هستند.
- اگر وعده‌های مربوط به توسعه ناوگان عملی شود، اثر آن می‌تواند به بازار قطعات، تعمیرگاه‌ها و خدمات جانبی نیز برسد.
- در مقابل، ابهام درباره مقیاس واقعی پروژه‌ها و اختلاف روایت‌های مالی همچنان باقی است.
به نظر شما ورود گسترده دات‌وان به حمل‌ونقل می‌تواند بازار خودرو و قطعات ایران را تغییر دهد یا این پروژه‌ها هنوز تا اجرای واقعی فاصله دارند؟
