خودروهای خارجی در نیمه دوم سال؛ چالش تامین قطعه و ارز برای مونتاژی‌ها و واردات
بازار خودروهای خارجی در نیمه دوم سال با دو چالش اصلی یعنی تامین قطعات مونتاژی‌ها و محدودیت‌های ارزی واردات روبه‌رو است. بررسی وضعیت تولید شرکت‌های مونتاژی نشان می‌دهد افت تامین قطعه، کاهش تیراژ برخی خودروسازان را به همراه داشته است. همزمان، ادامه واردات خودرو نیز به هزینه‌های واردات، شرایط ارزی و مقررات تجاری وابسته خواهد بود.
کاهش تولید مونتاژی‌ها زیر فشار تامین قطعه
چشم‌انداز خودروهای خارجی در نیمه دوم سال در شرایطی دنبال می‌شود که بخش مونتاژ و واردات هر دو با محدودیت‌های جدید مواجه هستند. شرکت‌های مونتاژی به دلیل وابستگی بالا به قطعات وارداتی، به‌ویژه قطعات تامین‌شده از چین، با مشکلات زنجیره تامین روبه‌رو شده‌اند.
آمار تولید مردادماه نشان می‌دهد برخی شرکت‌های مونتاژی کاهش قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. تولید مدیران‌خودرو در این ماه نسبت به مرداد سال گذشته حدود ۹۵ درصد کاهش داشته است.
کرمان‌موتور نیز افت حدود ۵۸ درصدی تولید را ثبت کرده و تولید بهمن‌موتور حدود ۷۳ درصد پایین آمده است. همزمانی این کاهش‌ها در چند مجموعه بزرگ، نشان می‌دهد مشکل تامین قطعه محدود به یک شرکت خاص نیست.
وابستگی مونتاژکاران به قطعات وارداتی
بخش مهمی از تولید خودروهای مونتاژی به تامین قطعات وارداتی وابسته است. اختلال در حمل‌ونقل و دشواری انتقال کالا، می‌تواند به سرعت فعالیت خطوط تولید را تحت تاثیر قرار دهد.
برخی شرکت‌ها برای جبران محدودیت‌های حمل دریایی، از مسیرهای جایگزین مانند حمل هوایی استفاده کردند. با این حال، این روش نیز هزینه‌های بیشتری دارد و ظرفیت محدودی ارائه می‌دهد.
کارشناسان معتقدند تولید مونتاژی‌ها در نیمه دوم سال بیش از هر چیز به میزان موجودی قطعات، امکان تامین جدید و شرایط تخصیص ارز وابسته است.
احتمال تغییر ترکیب تولید خودروهای مونتاژی
یکی از مدیران بخش خصوصی خودرو به «دنیای اقتصاد» گفته است که مسئله اصلی فقط کمبود قطعه نیست، بلکه استمرار تولید اهمیت بیشتری دارد.
به گفته این مدیر، نبود یک قطعه کلیدی می‌تواند فعالیت یک خط تولید را متوقف کند. همچنین ممکن است برخی شرکت‌ها در ماه‌های ابتدایی نیمه دوم سال از ذخایر قطعات استفاده کنند، اما ادامه تولید به تامین دوباره قطعات بستگی دارد.
این فعال صنعت خودرو اضافه کرده است که شرکت‌ها ممکن است منابع محدود خود را به محصولاتی اختصاص دهند که تامین قطعات آن‌ها آسان‌تر است. در نتیجه، احتمال دارد تولید برخی مدل‌ها کاهش یابد و برخی محصولات با ظرفیت بیشتری ادامه پیدا کنند.
حمل‌ونقل و ارز؛ دو عامل مهم برای ادامه تولید
ابوالفضل خلخالی، عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت، درباره وضعیت تولید مونتاژی‌ها به «دنیای اقتصاد» گفته است که این خودروها وابستگی زیادی به واردات قطعات دارند.
او تاکید کرده است که ظرفیت حمل‌ونقل زمینی قابل مقایسه با حمل دریایی نیست. به گفته خلخالی، ادامه محدودیت‌ها در مسیرهای حمل می‌تواند کاهش بیشتر تولید را به دنبال داشته باشد.
این عضو هیات علمی همچنین بر ضرورت تقویت زنجیره تامین داخلی تاکید کرده و گفته است کاهش وابستگی به واردات قطعه، یکی از راهکارهای کاهش آسیب‌پذیری صنعت خودرو است.
واردات خودرو ادامه دارد، اما با هزینه بیشتر
در بخش واردات خودرو، مسیر ورود خودروهای خارجی همچنان فعال است، اما ادامه روند فعلی به شرایط ارزی و هزینه‌های واردات وابسته خواهد بود.
افزایش هزینه حمل‌ونقل، محدودیت منابع ارزی و تغییرات احتمالی تعرفه‌ها می‌تواند سرعت واردات را کاهش دهد. به همین دلیل، کارشناسان معتقدند چالش اصلی واردات در نیمه دوم سال بیشتر به هزینه و صرفه اقتصادی مربوط می‌شود.
حسن کریمی‌سنجری، کارشناس صنعت خودرو، به «دنیای اقتصاد» گفته است که ادامه تولید خودروهای مونتاژی و واردات خودروی کامل به میزان دسترسی به ارز ارتباط مستقیم دارد.
او تفاوت اصلی میان واردات خودروی کامل (CBU) و قطعات منفصله (CKD) را در مسیر تامین عنوان کرده است. به گفته وی، تامین قطعات مونتاژی به دلیل وابستگی به شرکت‌های اصلی و مسیرهای مشخص، محدودیت‌های بیشتری دارد.
سه سناریو برای بازار خودروهای خارجی
بررسی شرایط موجود نشان می‌دهد بازار خودروهای خارجی در نیمه دوم سال با چند مسیر احتمالی روبه‌رو است.
در صورت ادامه محدودیت‌های حمل‌ونقل و تامین ارز، تولید برخی مونتاژی‌ها ممکن است در سطح پایین باقی بماند. در مقابل، بهبود مسیرهای تامین می‌تواند بخشی از افت تولید را جبران کند.
سناریوی دیگر، ادامه واردات خودرو در کنار محدودیت تولید برخی مونتاژی‌هاست. در این شرایط، ترکیب عرضه خودرو در بازار تغییر می‌کند و هزینه تمام‌شده خودرو اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
