معیار مهم برای ارزیابی عملکرد هیئتمدیره اتحادیه
مالیات یکی از جدیترین دغدغههای فعالان صنفی است. مالیات صنفی تقریباً با فعالیت روزمره هر واحد اقتصادی گره خورده است و اعضا انتظار دارند اتحادیه در این زمینه از حقوق و منافع آنها دفاع کند.
با این حال، ارزیابی عملکرد اتحادیه باید منصفانه باشد. نگارنده طی ۲۴ سال گذشته، روند فعالیت هیئتمدیره، کمیسیون مالیاتی و نمایندگان بند سه اتحادیه را در حوزه مالیاتی از نزدیک دنبال کرده است. بر همین اساس، نمیتوان تلاشهای انجامشده در این بخش را نادیده گرفت.
تشکیل کمیسیون تخصصی مالیات، پیگیری مسائل اعضا، تعامل با سازمان امور مالیاتی و بررسی مشکلات سامانههای مالیاتی، بخشی از اقدامات اتحادیه در این سالها بوده است. همچنین آموزش اعضا نیز در دستور کار قرار داشته است.
این اقدامات اهمیت زیادی دارند. زیرا بسیاری از مشکلات مالیاتی، پیش از تشکیل پرونده و ایجاد هزینههای سنگین، با آموزش درست قابل پیشگیری هستند.
مالیات صنفی و ضرورت آموزش اعضا
آموزش اعضا نباید فقط به اطلاعرسانی درباره مقررات محدود شود. قوانین مالیاتی پیچیده شدهاند و تکالیف مؤدیان نیز افزایش یافته است. بنابراین، اعضای صنف به آموزش کاربردی و قابل فهم نیاز دارند.
اتحادیه در این زمینه فعالیتهایی انجام داده است. این تلاشها قابل تقدیر است. با این حال، شرایط جدید نشان میدهد که باید آموزشها گستردهتر و کاربردیتر شوند.
برای نمونه، اعضا باید بدانند چه اسنادی را نگهداری کنند. همچنین باید با تکالیف سامانههای مالیاتی آشنا باشند. آگاهی از مهلتها و نحوه اعتراض نیز اهمیت زیادی دارد.
در نتیجه، آموزش مستمر میتواند هزینههای ناشی از اشتباهات مالیاتی را کاهش دهد.
مالیات صنفی و نحوه تعامل با سازمان امور مالیاتی
تعامل اتحادیه با سازمان امور مالیاتی ضروری است. اتحادیه باید با این سازمان و سایر دستگاههای مرتبط مذاکره کند. با این حال، این تعامل نباید بر پایه روابط شخصی یا مصلحتهای مقطعی شکل بگیرد.
مبنای این رابطه باید قانون باشد. همچنین حقوق مؤدیان و ظرفیتهای قانونی باید در مرکز مذاکرات قرار گیرد.
واقعیت این است که نمایندگان اتحادیه در برخی پروندهها با مشکل کمبود اسناد و مدارک مواجه میشوند. وقتی مؤدی مدارک کافی ندارد، امکان دفاع حقوقی نیز کاهش پیدا میکند.
در چنین شرایطی، نماینده اتحادیه ممکن است برای حل مشکل به مذاکره و مصالحه روی بیاورد. این روش شاید در یک پرونده نتیجه بدهد. اما نمیتواند یک راهکار دائمی برای دفاع از حقوق یک صنف باشد.
بنابراین، مالیات صنفی باید از مسیرهای قانونی و شفاف پیگیری شود. اتحادیه میتواند مشکلات پرتکرار را شناسایی کند و آنها را به مطالبهای مشخص و مستند تبدیل کند.
مالیات صنفی و مشکلات کسبوکارهای خرد
البته تمام مشکلات مالیاتی را نمیتوان به بیتوجهی مؤدی نسبت داد. برخی تکالیف مالیاتی برای کسبوکارهای خرد و متوسط پیچیده و پرهزینه هستند.
در بعضی موارد، تهیه اسناد و مدارک مورد نیاز هزینه زیادی به واحد صنفی تحمیل میکند. حتی ممکن است هزینه انجام تکالیف، برای یک کسبوکار کوچک قابل توجه باشد.
بنابراین، بخشی از بینظمیها ممکن است ناشی از هزینه بالای تمکین باشد. این موضوع باید در سیاستگذاری مالیاتی مورد توجه قرار گیرد.
اتحادیه میتواند در کنار آموزش و پیگیری پروندهها، این مشکلات را به شکل منظم جمعآوری کند. سپس میتواند موارد پرتکرار را مستند و برای اصلاح آنها مذاکره کند.
به این ترتیب، اتحادیه از حل پروندههای فردی به سمت حل مشکلات مشترک حرکت خواهد کرد.
مالیات صنفی و ضرورت اصلاح شیوه مالیاتستانی
یکی از موضوعاتی که میتواند در دستور کار اتحادیه قرار گیرد، اصلاح شیوه مالیاتستانی از کسبوکارهای خرد و متوسط است.
در این زمینه، میتوان درباره مدلهای سادهتر و شفافتر مالیاتی مذاکره کرد. برای نمونه، یکی از پیشنهادهای قابل بررسی، حرکت به سمت مدلی است که در آن مالیات بر ارزش افزوده، با طراحی دقیق و متناسب با شرایط اقتصادی، نقش بیشتری در مالیاتستانی از این کسبوکارها داشته باشد.
البته این پیشنهاد به بررسی حقوقی و کارشناسی نیاز دارد. هدف نیز نباید کاهش مسئولیت مالیاتی فعالان اقتصادی باشد.
هدف اصلی باید سادهتر شدن فرآیند مالیاتستانی باشد. همچنین این فرآیند باید شفاف، قابل پیشبینی و کمهزینه باشد.
در چنین مدلی، صاحبان کسبوکار نیز کمتر با تکالیف پیچیده و هزینههای سنگین اداری مواجه میشوند. در نتیجه، احتمال بروز اختلاف میان مؤدی و سازمان امور مالیاتی نیز میتواند کاهش یابد.
مالیات صنفی؛ از حل پرونده تا اصلاح رویه
اتحادیه تولیدکنندگان و فروشندگان لوازم یدکی خودرو و ماشینآلات تهران، تجربه قابل توجهی در حوزه مالیات دارد. کمیسیون مالیاتی و نمایندگان اتحادیه نیز طی سالها با مسائل مختلف اعضا روبهرو بودهاند.
این تجربه میتواند یک فرصت مهم ایجاد کند. اتحادیه میتواند از تجربه پروندههای گذشته برای شناسایی مشکلات مشترک استفاده کند.
در واقع، مالیات صنفی نباید فقط در زمان ایجاد مشکل مورد توجه قرار گیرد. اتحادیه میتواند پیش از شکلگیری اختلاف، مشکلات پرتکرار را شناسایی و برای آنها راهکار ارائه کند.
این تغییر رویکرد اهمیت زیادی دارد. زیرا حل یک پرونده، مشکل همان مؤدی را برطرف میکند. اما اصلاح یک رویه میتواند به نفع تعداد زیادی از اعضای صنف باشد.
مالیات صنفی و نقش انتخابات هیئتمدیره
موضوع مالیات میتواند یکی از شاخصهای مهم برای ارزیابی نامزدهای انتخابات هیئتمدیره باشد.
رأیدهندگان نباید فقط بپرسند چه کسی گزینه بهتری است. آنها باید درباره برنامه نامزدها نیز سؤال کنند.
نامزدهای هیئتمدیره آینده باید مشخص کنند برای کاهش هزینههای مالیاتی چه برنامهای دارند. همچنین باید درباره دفاع حقوقی از اعضا و مستندسازی مشکلات صنفی توضیح دهند.
یکی دیگر از موضوعات مهم، اصلاح فرآیندهای مالیاتی است. هیئتمدیره آینده میتواند با استفاده از تجربه کمیسیون مالیاتی، مسائل مشترک اعضا را به مطالبهای صنفی تبدیل کند.
در این صورت، مالیات صنفی از یک مسئله فردی به یک موضوع مهم در سیاستگذاری اتحادیه تبدیل خواهد شد.
- مالیات یکی از مهمترین دغدغههای فعالان صنفی است. اقدامات گذشته اتحادیه در این حوزه قابل تقدیر است. تشکیل کمیسیون تخصصی، آموزش اعضا و پیگیری پروندهها بخشی از این اقدامات بودهاند.
- با این حال، شرایط امروز به رویکردی گستردهتر نیاز دارد. اتحادیه باید در کنار حل پروندههای فردی، برای اصلاح رویههای موجود نیز تلاش کند.
- مالیات صنفی باید سادهتر، شفافتر و قابل پیشبینیتر شود. برای رسیدن به این هدف، اتحادیه میتواند مشکلات اعضا را مستند کند و آنها را به مطالبهای مشخص تبدیل کند.
در نهایت، انتخابات هیئتمدیره فرصتی برای انتخاب مدیرانی است که برنامه مشخصی برای مسائل اصلی صنف دارند. مالیات نیز یکی از همین مسائل است.
انتخابات آگاهانه یعنی فقط نپرسیم «چه کسی بهتر است؟»؛ بلکه بپرسیم «چه کسی میتواند این مسئله را بهتر از گذشته حل کند؟»
حسن بشارتنیا
مدیرمسئول نشریه «قطعات خودرو»
