رکود و بیثباتی بازار؛ هیئتمدیره چه میتواند بکند؟
در نظرسنجیای که از اعضای صنف انجام دادیم، یک پاسخ بیش از همه تکرار شد: رکود و بیثباتی بازار، مهمترین مشکل امروز صنف است.
در بخش دیگری از همین نظرسنجی، وقتی از اعضای صنف پرسیدیم مهمترین معیار آنها برای انتخاب اعضای هیئتمدیره چیست، قدرت مذاکره و پیگیری مطالبات صنف بیشترین رأی را به خود اختصاص داد.
قرار گرفتن این دو پاسخ در کنار یکدیگر، نکته مهمی را به ما یادآوری میکند.
واقعیت این است که رکود و بیثباتی بازار و شرایط اقتصادی، مستقیماً در اختیار هیئتمدیره اتحادیه نیست. هیئتمدیره نه سیاستگذار اقتصادی کشور است، نه تعیینکننده نرخ ارز و تورم و نه تصمیمگیرنده درباره سیاستهای کلان اقتصادی.
اما این به معنای آن نیست که اتحادیه در برابر آثار رکود و بیثباتی بازار بر صنف، کاری از دستش برنمیآید.
اتفاقاً در چنین شرایطی، نقش یک هیئتمدیره توانمند بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. هیئتمدیره باید بتواند آثار تصمیمات و سیاستهای اقتصادی بر صنف را کاهش دهد، از حقوق اعضا دفاع کند و مطالبات صنف را تا رسیدن به نتیجه پیگیری کند.
اما این کار چگونه ممکن است؟
کاهش فشارهای مالیاتی و بیمهای
اتحادیه میتواند مشکلات واقعی واحدهای صنفی را شناسایی و مستندسازی کند. سپس برای اصلاح رویهها و مقرراتی که فشار غیرمنطقی بر کسبوکارها وارد میکنند، با سازمان امور مالیاتی، تأمین اجتماعی، شهرداری و وزارت صمت مذاکره و پیگیری کند.
در شرایط رکود و بیثباتی بازار، کاهش فشارهای مالی و قانونی میتواند به ادامه فعالیت واحدهای صنفی کمک کند.
مقابله با مقررات و تصمیمات مزاحم کسبوکار
هر بخشنامه یا تصمیمی که بدون توجه به شرایط واقعی بازار، هزینه و ریسک فعالیت صنفی را افزایش میدهد، باید شناسایی و بررسی شود.
سپس برای اصلاح آن باید اقدام کرد.
اتحادیه نباید صرفاً پس از ابلاغ یک تصمیم، به اعتراض و مکاتبه بسنده کند. حضور در فرآیند تصمیمسازی اهمیت بیشتری دارد.
از طرفی، اتحادیه باید تبعات دستورالعملهای خلقالساعه را به گوش مسئولان برساند. این موضوع در شرایط رکود و بیثباتی بازار اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پیگیری مشکلات تأمین و توزیع کالا
مشکلات مربوط به واردات، ثبت سفارش، تخصیص ارز، تأمین قطعات و سایر موانع زنجیره تأمین، مستقیماً بر فعالیت صنف اثر میگذارد.
اتحادیه باید این مسائل را از طریق دستگاههای مسئول پیگیری کند. همچنین نباید اجازه دهد مشکلات تأمین کالا به مسئلهای دائمی برای اعضای صنف تبدیل شود.
بدیهی است این مشکلات سرحلقه بسیاری از معضلات و مفاسد بعدی است. در نهایت نیز جامعه هزینه آن را میدهد.
پس اتحادیه میتواند با قدرت، استدلال، آمار و ارقام وارد مذاکره و تعامل شود.
توجه به مشکلات تولیدکنندگان صنفی
با تبدیل اتحادیه به اتحادیه تولیدکنندگان و فروشندگان قطعات خودرو و ماشینآلات تهران، حمایت از تولیدکنندگان صنفی نیز به یکی از مسئولیتهای مهم اتحادیه تبدیل شده است.
تولیدکنندگان با مشکلاتی مانند تأمین مواد اولیه، سرمایه در گردش، مالیات، بیمه، تأمین انرژی، مقررات و رقابت نابرابر مواجهاند.
اتحادیه باید بتواند این مشکلات را بهصورت تخصصی شناسایی کند. سپس برای رفع موانع تولید و بهبود فضای فعالیت تولیدکنندگان، با دستگاههای مسئول مذاکره و پیگیری کند.
این موضوع در شرایط رکود و بیثباتی بازار، برای حفظ توان تولید اهمیت ویژهای دارد.
دفاع از منافع صنف در فرآیند تصمیمگیری
اتحادیه باید پیش از آنکه تصمیمی درباره صنف گرفته شود، صدای صنف را به گوش تصمیمگیران برساند.
حضور مؤثر در جلسات و کارگروههای مرتبط، ارائه اطلاعات و آمار دقیق و بیان آثار واقعی تصمیمات بر بازار، بخشی از وظیفه یک تشکل صنفی قدرتمند است.
ضمن آنکه لابیگری نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است.
یک اتحادیه قدرتمند باید بتواند در فرآیند تصمیمگیری حضور داشته باشد و اجازه ندهد تصمیمات بدون در نظر گرفتن شرایط صنف گرفته شوند.
خارج کردن فعالیتهای خارج از صنف و جلوگیری از شکلگیری بازار سایه
در شرایط رکود و بیثباتی بازار، حفظ سهم بازار اعضای واقعی صنف اهمیت بیشتری پیدا میکند.
نمیتوان اجازه داد افرادی که شرایط و مجوزهای لازم را ندارند، بخشی از گردش بازار رسمی صنف را به خود اختصاص دهند. این در حالی است که واحدهای رسمی، هزینههای قانونی فعالیت، مالیات، بیمه و سایر الزامات را پرداخت میکنند.
ساماندهی این وضعیت، شناسایی فعالیتهای خارج از چارچوب صنفی و پیگیری قانونی آنها، از وظایف مهم اتحادیه است.
رقابت زمانی معنا دارد که قواعد بازی برای همه یکسان باشد.
مقابله جدی با تخلفات صنفی
اتحادیه فقط مسئول دفاع از اعضای صنف در برابر دستگاههای دولتی نیست. در برابر تخلفات صنفی نیز مسئولیت دارد.
تخلف چند واحد نباید اعتبار یک صنف بزرگ را زیر سؤال ببرد.
فروش کالای تقلبی یا فاقد اصالت، گرانفروشی، نداشتن فاکتور و سایر تخلفاتی که اعتماد مشتریان را خدشهدار میکند، در نهایت هزینه آن را همه اعضای صنف میپردازند.
از سوی دیگر، وقتی تخلفات صنفی بهدرستی کنترل نشود، زمینه برای گسترش ورود دستگاههای نظارتی و بازرسیهای بیشتر فراهم میشود.
این بازرسیها گاهی به شیوههایی انجام میشود که خود موجب ایجاد خسارت و نارضایتی فعالان صنفی است.
بنابراین اتحادیه باید همزمان از حقوق صنف دفاع کند و با تخلفاتی که اعتبار صنف را خدشهدار میکند، برخورد حرفهای و قانونی داشته باشد.
مذاکره کافی نیست؛ پیگیری تا نتیجه
شاید مهمترین نکته همین باشد.
نامه، جلسه، مذاکره و وعده، زمانی ارزشمند است که به نتیجهای ملموس برای اعضای صنف منجر شود.
قدرت واقعی یک هیئتمدیره را نه در تعداد جلسات و مکاتبات، بلکه در توانایی آن برای تبدیل مطالبات صنف به تصمیم و نتیجه میتوان سنجید.
رکود و بیثباتی بازار را نمیتوان با تصمیم یک اتحادیه از اقتصاد کشور حذف کرد. اما میتوان کاری کرد که صنف در برابر پیامدهای آن بیدفاع نماند.
شاید به همین دلیل است که در نظرسنجی ما، اعضای صنف از میان معیارهای مختلف، قدرت مذاکره و پیگیری مطالبات صنف را مهمترین معیار انتخاب دانستهاند.
انتخابات، انتخاب کسانی نیست که وعده بدهند همه مشکلات را حل میکنند. انتخابات، انتخاب کسانی است که بدانیم در محدوده اختیارات اتحادیه، توان دفاع، مذاکره و پیگیری مطالبات ما را دارند.
در نهایت، رأی ما انتخاب کسی است که قرار است صدای ما در اتحادیه باشد؛ صدایی که باید شنیده شود، پیگیری کند و تا رسیدن به نتیجه از مطالبه صنف عقبنشینی نکند.
حسن بشارتنیا
مدیرمسئول نشریه «قطعات خودرو»
