قطعهسازان علیه بحران ارزی؛ ۱۰ ماه انتظار برای ارز و هشدار درباره آینده تولید خودرو
نشریه قطعات خودرو | قطعهسازان ماههاست برای دریافت ارز انتظار میکشند و همزمان با رشد هزینههای تولید دستوپنجه نرم میکنند. تخصیص ارز قطعهسازان اکنون به یکی از مهمترین چالشهای زنجیره تأمین خودرو تبدیل شده است.
آرش محبینژاد، دبیر انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودروی کشور، از انتظار ۱۰ماهه برخی قطعهسازان برای دریافت ارز خبر داد.
او همچنین درباره محدودیت خریدوفروش ارز آزاد انتقاد کرد و این محدودیت را یکی از مشکلات اصلی تولیدکنندگان دانست.
قطعهسازان در کنار مشکل ارز، افزایش قیمت مواد اولیه، انرژی و حملونقل را نیز تجربه میکنند.
این شرایط فشار زیادی بر نقدینگی شرکتها وارد کرده و هزینه تولید قطعات را بالا برده است.
فعالان صنعت خودرو اکنون از دولت میخواهند روند تأمین ارز را سرعت دهد و سیاستهای اقتصادی این صنعت را اصلاح کند.
تخصیص ارز قطعهسازان به صف ۱۰ماهه رسید
آرش محبینژاد در نشست فعالان صنعت قطعه به مناسبت روز خبرنگار، از انتظار طولانی تولیدکنندگان برای دریافت ارز گفت.
به گفته او، برخی قطعهسازان حدود ۱۰ ماه در صف دریافت ارز باقی ماندهاند.
این تأخیر، برنامه خرید مواد اولیه و تولید قطعات را با مشکل مواجه میکند.
محبینژاد همچنین به موضوع ارز آزاد اشاره کرد و گفت قطعهسازان امکان خریدوفروش آزاد ارز را ندارند.
از سوی دیگر، آمارهای اعلامشده درباره ارز صنعت خودرو نیز پرسشهای تازهای ایجاد کرده است.
به گفته دبیر انجمن، برخی گزارشها رقم ۱۲ میلیارد دلار را برای ارز صنعت خودرو مطرح میکنند.
او تأکید کرد مسئولان باید مشخص کنند چه میزان از این منابع به هر بخش اختصاص یافته است.
محبینژاد سهم صنعت خودروی داخلی از این رقم را حدود ۳.۵ میلیارد دلار اعلام کرد.
این اختلاف ارقام، اهمیت شفافیت در فرآیند تخصیص منابع ارزی را بیشتر میکند.
تحلیل: تولیدکننده فقط به ارز نیاز ندارد؛ او به ارز در زمان مناسب نیاز دارد.
اگر ارز چند ماه بعد از زمان خرید برسد، تولیدکننده فرصت برنامهریزی و تأمین مستمر مواد اولیه را از دست میدهد.
تخصیص ارز قطعهسازان زیر فشار افزایش هزینه تولید
مشکل ارزی تنها فشار موجود بر قطعهسازان نیست.
محمدرضا نجفیمنش، رئیس انجمن صنایع همگن، رشد شدید هزینه نهادههای تولید را یکی دیگر از مشکلات صنعت دانست.
او روند تغییر قیمتها را از سال ۱۳۹۶ بررسی کرده است.
بر اساس اظهارات نجفیمنش، قیمت برخی نهادههای تولید طی این مدت حدود ۶۵ برابر افزایش یافته است.
در همین دوره، نرخ دلار حدود ۳۹ برابر رشد کرده است.
اما قیمت خودرو فقط حدود ۲۵ برابر افزایش داشته است.
نجفیمنش این اختلاف را نتیجه تأثیر قیمتگذاری دستوری بر صنعت خودرو میداند.
به بیان ساده، هزینه تولیدکننده سریعتر از قیمت فروش محصول رشد کرده است.
این وضعیت حاشیه سود قطعهسازان را کاهش میدهد و فشار بیشتری به سرمایه در گردش آنها وارد میکند.
از طرف دیگر، هزینه انرژی نیز رشد کرده است.
افزایش قیمت برق و سایر حاملهای انرژی، هزینه فعالیت کارخانهها را بیشتر کرده است.
حملونقل نیز فشار دیگری به تولیدکنندگان وارد میکند.
فعالان صنعت میگویند هزینه حمل هر کانتینر از حدود هزار و ۷۰۰ دلار به حدود ۱۲ هزار دلار رسیده است.
آنها همچنین هزینه حمل زمینی را بیش از ۲۰ هزار دلار اعلام کردهاند.
در چنین شرایطی، تخصیص ارز قطعهسازان تنها یکی از حلقههای بحران هزینه در صنعت قطعه محسوب میشود.
تخصیص ارز قطعهسازان و ماجرای واگذاری مدیریت سایپا
قطعهسازان در این نشست فقط درباره ارز صحبت نکردند.
آنها همزمان موضوع مدیریت خودروسازان و آینده سایپا را نیز مورد توجه قرار دادند.
محبینژاد درباره ساختار سهامداری سایپا توضیح داد.
به گفته او، دولت حدود ۱۸ درصد سهام سایپا را در اختیار دارد.
با این حال، ساختار فعلی سهامداری نقش گستردهای برای دولت در اداره این خودروساز ایجاد کرده است.
محبینژاد پیشنهاد کرد بخش خصوصی مدیریت سایپا را در اختیار بگیرد.
او گفت اگر نهادهای مختلف درباره خصوصیسازی کامل به توافق نرسند، دولت میتواند مدیریت شرکت را به بخش خصوصی واگذار کند.
دبیر انجمن همچنین از ارائه چارچوب پیشنهادی قطعهسازان برای واگذاری سایپا خبر داد.
این پیشنهاد میتواند بحث خصوصیسازی صنعت خودرو را وارد مرحله تازهای کند.
البته نتیجه این طرح به نحوه واگذاری، انتخاب مدیران و میزان استقلال مدیریت آینده سایپا بستگی دارد.
تخصیص ارز قطعهسازان بدون اصلاح قیمتگذاری کافی نیست
قطعهسازان برای عبور از فشار نقدینگی، تسهیلات بانکی را یک راهکار کوتاهمدت میدانند.
نجفیمنش درباره بسته ۴۰ هزار میلیارد تومانی صنعت خودرو نیز توضیح داد.
او گفت ایرانخودرو ۲۰ هزار میلیارد تومان از منابع موردنظر خود را دریافت کرده است.
در مقابل، سایپا حدود هفت هزار میلیارد تومان از سهم ۲۰ هزار میلیارد تومانی خود را گرفته است.
فعالان صنعت همچنین درباره اختصاص بسته ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی به خودروسازان در سال جاری صحبت کردهاند.
این منابع میتوانند بخشی از فشار نقدینگی صنعت را کاهش دهند.
با این حال، تسهیلات بانکی بهتنهایی مشکل قطعهسازان را حل نمیکند.
تولیدکننده همچنان با هزینه بالای مواد اولیه، انرژی، حملونقل و ارز روبهرو خواهد بود.
بنابراین سیاستگذار باید همزمان چند مسیر را اصلاح کند.
تأمین بهموقع ارز، اصلاح قیمتگذاری و تأمین سرمایه در گردش باید در کنار یکدیگر پیش بروند.
در غیر این صورت، صنعت دوباره با همان مشکلات قبلی روبهرو خواهد شد.
تخصیص ارز قطعهسازان چه اثری بر تولید خودرو دارد؟
تأخیر در تأمین ارز میتواند برنامه خرید مواد اولیه قطعهسازان را مختل کند.
وقتی تولیدکننده مواد اولیه را بهموقع نخرد، خطوط تولید نیز با کمبود مواجه میشوند.
این کمبود در مرحله بعد میتواند تحویل قطعات به خودروسازان را کاهش دهد.
خودروساز نیز برای ادامه تولید به قطعات کافی و منظم نیاز دارد.
بنابراین، مشکل ارزی قطعهسازان فقط به یک واحد تولیدی محدود نمیشود.
این مشکل میتواند کل زنجیره تأمین خودرو را تحت تأثیر قرار دهد.
از طرف دیگر، افزایش هزینه تولید فشار بیشتری بر قیمت تمامشده خودرو ایجاد میکند.
در بازار قطعات یدکی نیز افزایش هزینه تولید میتواند قیمت محصولات را بالا ببرد.
به همین دلیل، سیاست ارزی دولت اهمیت زیادی برای بازار خودرو و قطعات دارد.
تحلیل کوتاه
صنعت قطعه اکنون با چند بحران همزمان روبهرو است.
تأخیر ارزی، افزایش نهادهها، رشد هزینه انرژی و جهش هزینه حملونقل، فشار مالی تولیدکنندگان را افزایش دادهاند.
در این شرایط، تزریق نقدینگی میتواند یک راهکار فوری باشد.
اما این راهکار مشکل ریشهای صنعت را برطرف نمیکند.
دولت باید میان سیاست ارزی، قیمتگذاری خودرو و نیاز واقعی تولید هماهنگی ایجاد کند.
همچنین واگذاری مدیریت خودروسازان میتواند ساختار تصمیمگیری این صنعت را تغییر دهد.
البته خصوصیسازی زمانی نتیجه میدهد که دولت همزمان فضای رقابتی و اقتصادی مناسبی ایجاد کند.
- قطعهسازان اکنون با ترکیبی از مشکلات ارزی، مالی و تولیدی مواجه هستند.
- انتظار ۱۰ماهه برای دریافت ارز، یکی از جدیترین هشدارهای فعالان این صنعت محسوب میشود.
- در کنار آن، رشد هزینه نهادهها و حملونقل نیز فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده است.
- تسهیلات بانکی میتواند بخشی از نیاز نقدینگی صنعت را تأمین کند.
- با این حال، صنعت برای عبور پایدار از بحران به اصلاحات ساختاری نیاز دارد.
- تأمین سریع ارز، اصلاح قیمتگذاری و تغییر شیوه مدیریت خودروسازان باید همزمان دنبال شوند.
- در نهایت، تخصیص ارز قطعهسازان فقط یک موضوع ارزی نیست.
- این مسئله به تولید خودرو، قیمت قطعات و ثبات زنجیره تأمین ارتباط مستقیم دارد.
به نظر شما مهمترین مشکل امروز قطعهسازان چیست؟
کمبود ارز، قیمتگذاری دستوری، کمبود نقدینگی یا مدیریت خودروسازان؟
