تولید خودرو در ۱۴۰۵؛ فاصله با هدف ۹۰۰ هزار دستگاه بیشتر شد
صنعت خودرو ایران سال ۱۴۰۵ را با کاهش تولید آغاز کرد. آمار پنج ماه نخست نشان می‌دهد خودروسازان بزرگ کشور نتوانستند به برنامه تولید نزدیک شوند.
ایران‌خودرو، سایپا و دیگر خودروسازان بزرگ در این مدت ۲۲۵ هزار دستگاه خودرو تولید کردند. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۹۳ هزار دستگاه کمتر است.
سال گذشته تولید پنج‌ماهه سه خودروساز بزرگ به ۳۱۸ هزار و ۷۰۰ دستگاه رسید. امسال این عدد نزدیک به ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است.
اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، تولید سالانه خودرو به حدود ۵۴۰ هزار دستگاه خواهد رسید. این عدد فاصله زیادی با هدف ۹۰۰ هزار دستگاهی دارد.
سه سناریو برای تولید خودرو در سال ۱۴۰۵
کارشناسان سه مسیر متفاوت برای آینده صنعت خودرو پیش‌بینی می‌کنند.
سناریوی اول؛ سقوط تولید به زیر ۴۰۰ هزار دستگاه
در صورت افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی، تولید خودرو ممکن است به کمتر از ۴۰۰ هزار دستگاه برسد.
در این شرایط، خودروسازان با مشکلات بیشتری در تامین ارز و قطعه روبه‌رو می‌شوند. کاهش عرضه خودرو نیز می‌تواند قیمت‌ها را در بازار افزایش دهد.
سناریوی دوم؛ تولید حدود ۵۰۰ هزار دستگاه
ادامه شرایط فعلی می‌تواند صنعت خودرو را به تولید حدود ۵۰۰ هزار دستگاه برساند.
در این سناریو، مشکلات نقدینگی، هزینه‌های تولید و وضعیت مالی خودروسازان بزرگ همچنان مانع رشد تیراژ خواهد بود.
شرایط فعلی بیشترین شباهت را به این سناریو دارد.
سناریوی سوم؛ بازگشت به تولید ۹۰۰ هزار دستگاه
صنعت خودرو برای رسیدن به تولید ۹۰۰ هزار دستگاه، باید چند مشکل اساسی را حل کند.
تامین ارز، افزایش نقدینگی، دسترسی به قطعات و بهبود عملکرد خطوط تولید، مهم‌ترین پیش‌نیازهای این هدف هستند.
بدون حل این مشکلات، افزایش تولید در کوتاه‌مدت دشوار خواهد بود.
فاصله بزرگ تولید فعلی با هدف ۹۰۰ هزار دستگاه
خودروسازان برای رسیدن به هدف ۹۰۰ هزار دستگاه باید در هفت ماه باقی‌مانده سال حدود ۶۷۵ هزار دستگاه تولید کنند.
یعنی تولید ماهانه باید از میانگین فعلی حدود ۴۵ هزار دستگاه به بیش از ۹۶ هزار دستگاه برسد.
این تغییر به معنای بیش از دو برابر شدن سرعت تولید است.
در مقابل، سناریوی ۵۰۰ هزار دستگاهی به تولید حدود ۳۹ هزار دستگاه در ماه نیاز دارد. این رقم با شرایط فعلی فاصله زیادی ندارد.
آیا سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۷ تکرار می‌شوند؟
صنعت خودرو ایران پیش از این نیز دوره‌های سختی را تجربه کرده است.
در سال ۱۳۹۱ تولید خودرو به حدود ۷۲۰ هزار دستگاه رسید. در سال ۱۳۹۷ نیز تولید به حدود ۷۶۰ هزار دستگاه کاهش پیدا کرد.
هر دو دوره با تحریم، کاهش عرضه و افزایش قیمت خودرو همراه شدند.
اگر تولید امسال در محدوده ۵۴۰ هزار دستگاه باقی بماند، صنعت خودرو حتی پایین‌تر از سطح تولید آن سال‌ها قرار می‌گیرد.
البته شرایط امروز با گذشته تفاوت دارد. بخش خصوصی سهم بیشتری در بازار دارد و ترکیب محصولات نیز تغییر کرده است.
سه مانع اصلی رشد تولید خودرو
صنعت خودرو برای افزایش تیراژ با سه مانع مهم روبه‌رو است:
۱. تامین ارز
خودروسازان و قطعه‌سازان برای افزایش تولید به منابع ارزی بیشتری نیاز دارند.
۲. نقدینگی
کمبود منابع مالی، سرعت تولید را کاهش می‌دهد.
۳. تامین قطعه
اختلال در زنجیره تامین، خطوط تولید را با مشکل مواجه می‌کند.
در شرایط فعلی، نشانه‌ها بیشتر از تحقق سناریوی ۵۰۰ هزار دستگاهی حمایت می‌کنند. رسیدن به هدف ۹۰۰ هزار دستگاه نیازمند تغییر جدی در فضای اقتصادی و تولیدی کشور است.
