نگاهی به تحول اجتماعی و مرکز ثقل قدرت از گذشته تا اکنون
بزرگ سالاریپدربزرگ سالارینظام اجتماعی که به تجربه بیش از هر چیز دیگر اعتبار میداد.در جوامع پیشین، «تجربه» تنها راه بقا بود. چون دانش مکتوب محدود بود، هر چه فرد سن بیشتری داشت، گنجینهای از راهکارهای بقا (تجربه های زیستن، کشاورزی، جنگ، مدیریت قحطی) را در اختیار داشت. پدربزرگ ها در مرکز قدرت بودند.ناگفته نماند که ثروت نیز نزد ایشان انباشت مییافت.
نکته: در این نظام، پیری مترادف با «خرد» بود و احترام به بزرگتر، یک ضرورت بقا محسوب میشد.
پدر سالارینظام ارزشی که پس از بزرگ سالاری بوجود آمد. یکی از دلایل اصلی آن از بین رفتن زندگی در یک خانواده بزرگ و گروهی بود.(خانه های موروثی)خانواده های جدید در شهر و فضای کوچکتری اقامت پیدا کردند در نتیجه امکان زندگی جمعی و گروهی خویشاوندی از بین رفت. اما همچنان پدر مرکز ثقل ثروت، تجربه و قدرت بود.
زن سالاریاز پیآمدهای زندگی شهری، مدرنتیه و ورود بانوانان به فعالیتهای اجتماعی و شراکت در مدیریت خانواده بود. همچنین نهضت «برابرخواهی» زن و مرد شکل گرفت. البته زن سالاری را دوره تحقیر و تضعیف مردان در نظر گرفت.
فرزندسالاریپی آمد ورود روانشناسی اجتماعی و مقوله تربیت روانی و آموزش مدرن است.در این دوره به «کودکی» به عنوان زمان حساس و ارزشمند شکل گیری شخصیت توجه شد.به فرزند به عنوان نیروی کار ارزان نگاه نشد و والدین به جای «رئیس»، نقش «تسهیلگر» و «حمایتگر» را پیدا کردند. والدین مدرن، رشد روانی فرزند را اولویت اصلی خود میدانند تا برای او آینده بهتری در دنیای رقابتی بسازند.
جوان سالاری پدیده امروزیپی آمد توسعه فن آوری و دیجیتالی شدن کسب و کار و زندگیاین اولین بار در تاریخ است که «تجربه» (که در بزرگسالاری مهم بود) به حاشیه رفته و «مهارتهای نوظهور» (تکنولوژی و هوش مصنوعی) به مرکز قدرت تبدیل شدهاند. چون جوانان به دلیل زیستبوم دیجیتال، در درک ابزارهای جدید سریعترند، مرجعیت آنها در خانواده و کسبوکار به رسمیت شناخته میشود.
پی نوشت:
- این سیر تحولی در دورهایی و حتی همین الان همپوشانی هایی نیز دارد.
- ما به عنوان مسلمانانی که دسترسی به قرآن و معارف اهل البیت علیهم السلام داریم میتوانیم با پژوهش در معارف خودمان تحولات اجتماعی را بهتر و آسانتر راهبری کنیم. اما تاکنون نگاه به این نوع کارکردهای معارف الهی نداشته ایم.
- در مدیریت اجتماعی و حکمرانی سیاسی نیز جوامع به سوی جوان گرایی در حرکت هستند. ما هم می توانیم به جوان ها فرصت بیشتری بدهیم.
حالا که ما داریم به پیری نزدیک می شویم. دوره جوان سالاری شده، انگار از اول ما در دوره خودمان نبودیم.
حسن بشارتنیا مدیر مسئول و صاحب امتیاز نشریات «قطعات خودرو» « خانه روشن»
