حصاری بلندتر برای فضای سبز میدان بهارستان؛ پارکی که باید به شهروندان برسد
گزارشی از خیابان صفی علیشاه: چرا وزارت ارشاد و سازمان برنامه و بودجه باید این زمین را به شهرداری بسپارند؟
اگر این روزها از میدان بهارستان وارد خیابان صفی علیشاه شوید -خیابانی آرام و بدون چراغقرمز که کسبهی چندانی در آن نیست و بیشتر محل تردد ساکنان منازل و دفاتر کاری اطراف است- و از کنار حیاط بزرگ وزارت ارشاد و سازمان برنامه و بودجه عبور کنید، دیگر چیزی از آن فضای سبز نخواهید دید.
ماجرا از کجا شروع شد؟
تا مدتها، این فضای سبز وسیع پشت نردههای فلزی کمارتفاع و توریمانند قرار داشت؛ نردههایی که هرچند مانع ورود بودند، دیوار بصری ایجاد نمیکردند. رهگذران همین خیابان -که بیشترشان ساکن یا کارمند ساختمانهای اطرافاند، نه مشتری مغازهای- میتوانستند از پشت آن نگاهی به سبزی فضا بیندازند. اما اخیراً این نردهها بهطور کامل جمعآوری و با نوع جدیدی جایگزین شدهاند: نردههایی بلندتر و کاملاً غیرشفاف که عملاً دید داخل را به صفر رسانده است.
مزاری که حتی زیارتش هم ممنوع شد
نکتهای که اهمیت این موضوع را چند برابر میکند، وجود مقبرهی یک شهید گمنام در همین محوطه است. پیش از این، حداقل میشد از پشت نردههای قدیمی به این مزار نزدیک شد یا برای زیارت و فاتحهخوانی اقدامی کرد؛ اما با نصب نردههای جدید، عملاً هیچ شهروندی امکان دسترسی به این مقبره را ندارد. مزار یک شهید گمنام باید محل زیارت عمومی باشد، نه نقطهای که پشت دیواری بلند و کور از دسترس همه دور بماند.
فضای سبز، حق شهروندان است؛ نه ملک شخصی یک سازمان
بر اساس اصول پایهای شهرسازی، فضای سبز شهری متعلق به همهی شهروندان است، حتی اگر زمین آن مال یک نهاد دولتی باشد. نگهداشتن چنین زمین بزرگی صرفاً بهعنوان حیاط اداری، منبعی عمومی را از چرخهی استفادهی جمعی خارج میکند؛ آن هم در خیابانی که اساساً فضای سبز یا پارک دیگری ندارد.
راهحل: نرده نزدیکتر به ساختمان، فضا برای همه
پیشنهاد اصلی ما ساده و عملی است: لازم نیست امنیت ساختمانهای این دو نهاد بهکلی نادیده گرفته شود. کافی است نردهها از محیط بیرونی این حیاط جمعآوری و دقیقاً اطراف خود ساختمانها نصب شود؛ به همان اندازه که برای حفظ امنیت اداری لازم است. باقی این فضای سبز -همراه با مزار شهید گمنام- میتواند بهصورت یک پارک عمومی با مسیر پیادهروی، نشیمن و دسترسی آزاد برای همهی شهروندان طراحی شود؛ راهحلی که هم امنیت نهادهای دولتی را تأمین میکند و هم حق شهروندان بر فضای سبز و زیارت این مزار را به آنها برمیگرداند. چنین تغییری تنها به یک تفاهم میان این دو نهاد و شهرداری نیاز دارد.
صدای رهگذران و ساکنان محل
به گفتهی یکی از ساکنان همین خیابان، «قبلاً از پشت نرده حداقل سبزی درختان دیده میشد؛ الان فقط یک دیوار فلزی جلوی چشممان است.» رهگذران دیگر هم معتقدند این تغییر، حسی از انزوا به فضای شهری اطراف داده؛ حسی که با هدف اصلی فضای سبز شهری -آرامشبخشی به محیط زندگی مردم- در تضاد است.
ما بهعنوان نشریهای فعال در همین محله، این موضوع را یک مطالبهی عمومی میدانیم: وزارت ارشاد و سازمان برنامه و بودجه باید با شهرداری برای جمعکردن نرده از اطراف فضای سبز و انتقال آن به دور ساختمانهای خودشان تعامل کنند؛ تا هم امنیتشان حفظ شود، هم این زمین به پارکی برای همهی شهروندان و مزار شهید گمنامش به نقطهای قابلزیارت تبدیل شود.
از خوانندگان و ساکنان خیابان صفی علیشاه دعوت میکنیم نظرات و تجربههای خود از این فضا را با ما به اشتراک بگذارند تا این صدای جمعی، رساتر شنیده شود.
