موضوع صیانت از دستاوردهای راهبردی و تبیین مواضع صلحآمیز در قبال برنامه هسته ای ایران در ساختارهای اجرایی، لزوم تفکیک میان تورم ناشی از زنجیره تولید و تخلفات قیمتی در بازار عرضه را دوچندان کرده است؛ دغدغهای که کارشناسان معتقدند از طریق افزایش اختیارات استانی، گرهگشایی از چالشهای مالی اصناف و تبیین دقیق تغییرات ساختاری برای افکار عمومی، کاملاً قابل مدیریت و هدایت خواهد بود.
تکذیب توافق قریبالوقوع و پافشاری بر شروط اصلی تهران
اظهارات رسمی سخنگوی وزارت امور خارجه، اسماعیل بقایی، نشان میدهد که علیرغم دستیابی به تفاهم در بخش بزرگی از مسائل مورد بحث با واشنگتن، امضای یک توافق فوری و قریبالوقوع ادعایی است که هیچکس در شرایط کنونی نمیتواند آن را تایید کند. بر اساس گزارش تحلیلی پایگاه خبری بیبیسی (BBC)، این موضعگیری دقیقاً پس از آن اتخاذ شد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده در جریان سفر خود به دهلینو، مدعی احتمال دستیابی به تفاهم نهایی طی ساعات آینده شده بود. پیشنویس تفاهمنامه موقتی که در محافل رسانهای بینالمللی بازتاب یافته، شامل یک یادداشت تفاهم ۶۰ روزه برای تمدید آتشبس، آغاز بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و تنظیم ساختاری برای ادامه مذاکرات آتی پیرامون ابعاد حقوقی برنامه هسته ای ایران است؛ گامی که پایتخت تاکید دارد باید با رفع کامل تحریمها همگام باشد.
با وجود اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای گذشته سیگنالهایی مبنی بر نزدیک شدن به توافق صادر کرده و در عین حال مدعی شده که به مذاکرهکنندگانش دستور داده برای امضا عجله نکنند، مارکو روبیو به خبرنگاران در دهلینو اعلام کرد که روند دریافت پاسخ از تهران زمانبر است. در همین حال، رسانههای غربی با استناد به برآوردهای اطلاعاتی مدعی هستند که به دلیل شرایط خاص ارتباطی پس از آغاز درگیریهای نظامی، روند هماهنگی فرستادگان با تهران با تاخیر مواجه میشود. با این حال، منابع رسانهای غربی اذعان دارند که این پیشنویس به هیچ وجه یک معاهده دائم و نهایی محسوب نمیشود، بلکه حلوفصل پیچیدهترین و اصلیترین چالشها نظیر زمانبندی و دایره رفع تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییهای ارزی بلوکهشده و مطالبات واشنگتن در خصوص محدودسازی دستاوردهای علمی و صلحآمیز مرتبط با برنامه هسته ای ایران را به آینده موکول کرده است.
انشقاق عمیق در اردوگاه جمهوریخواهان و تلاطم در بازارهای انرژی
انتشار جزئیات این پیشنویس، موجی از انشقاق و درگیری درونحزبی را در میان وفاداران به جریان محافظهکار آمریکا ایجاد کرده است. سناتورهای تندرو مانند تد کروز، این تفاهم را یک «اشتباه فاجعهبار» خواندهاند و راجر ویکر، رئیس کمیسیون نیروهای مسلح سنا، صراحتاً هشدار داده است که پذیرش آتشبس ۶۰ روزه به معنای نابودی کامل دستاوردهای عملیات نظامی موسوم به خشم حماسی است. لیندسی گراهام، از متحدان نزدیک ترامپ نیز با انتقاد از این الگو، اعلام کرد چنین توافقی ایران را به عنوان قدرت مسلط و پیروز منطقه تثبیت کرده و این سوال را ایجاد میکند که اصلاً چرا این درگیری نظامی آغاز شد. ترامپ در پاسخ به این موج از انتقادات، منتقدان خود را «بازنده» توصیف کرده و مدعی شده است که این توافق یا بسیار بزرگ و معنادار خواهد بود یا اصلاً توافقی در کار نخواهد بود؛ رفتاری که نشاندهنده بنبست کاخ سفید در مدیریت پیامدهای اقتصادی انسداد خطوط انرژی است.
در همین حال، بازارهای مالی آسیایی و به ویژه بازار جهانی نفت، با تکیه بر امیدهای ناشی از بازگشایی تنگه هرمز (آبراهی که گذرگاه عبور ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع جهان است) با ریزش شدید قیمت سوخت مواجه شدند. با این حال، لارس جنسن، مدیر ارشد موسسه لجستیک دریایی وسپوچی، به رادیو بیبیسی اعلام کرد که حتی در صورت امضای توافق در روزهای آینده، خطوط کشتیرانی بینالمللی به دلیل ساختار فیزیکی آسیبدیده زنجیره تأمین، تا ماهها با احتیاط رفتار خواهند کرد و تغییرات عملیاتی سریعی رخ نخواهد داد. این تقابل دیپلماتیک که پس از حملات گسترده هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی در اواخر فوریه و پاسخهای تلافیجویانه پدافندی و موشکی ایران به پایگاههای واشنگتن در خلیج فارس آغاز شد، با محاصره بنادر کشور توسط ارتش آمریکا تداوم یافته است. ترامپ در مواضع خود بار دیگر بر عدم دسترسی ایران به سلاح هستهای پافشاری کرده است، اما مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در گفتوگوی خود با تلویزیون دولتی صراحتاً بر ماهیت کاملاً صلحآمیز و غیرنظامی برنامه هسته ای ایران تاکید و اعلام کرده است که تهران آمادگی دارد صلحآمیز بودن این دستاوردها را به جهان اثبات کند؛ امری که نشاندهنده پایداری مواضع اصولی کشور در شرایط بحران است
