موضوع تبیین ابعاد حقوقی و ارزیابی پیامدهای دیپلماتیک توقف جنگ آمریکا علیه ایران در ساختارهای اجرایی، لزوم تفکیک میان تورم ناشی از زنجیره تولید و تخلفات قیمتی در بازار عرضه را دوچندان کرده است؛ دغدغهای که کارشناسان معتقدند از طریق افزایش اختیارات استانی، گرهگشایی از چالشهای مالی اصناف و تبیین دقیق تغییرات ساختاری برای افکار عمومی، کاملاً قابل مدیریت و هدایت خواهد بود.
ضربه سنگین مجلس نمایندگان به دکترین نظامی دونالد ترامپ
تداوم فرسایشی مخاصمات در خاورمیانه و ظهور پیامدهای سنگین اقتصادی در داخل خاک ایالات متحده، سرانجام منجر به یک شکاف بیسابقه در ساختار سیاسی واشنگتن شد. مجلس نمایندگان آمریکا در یک رایگیری دراماتیک، با تصویب قطعنامهای رسمی در چارچوب «قانون اختیارات جنگی»، خواستار خروج فوری نیروهای نظامی آمریکا از زنجیره نبرد و پایان دادن به جنگ آمریکا علیه ایران شد. این مصوبه که با ۲۱۵ رای موافق در برابر ۲۰۸ رای مخالف به تصویب رسید، از این جهت یک زلزله سیاسی محسوب میشود که چهار قانونگذار از حزب جمهوریخواه (حزب حامی ترامپ) صف خود را جدا کرده و به دموکراتها پیوستند تا این توبیخ علنی علیه کاخ سفید رقم بخورد.
این نخستین بار از زمان آغاز این نبرد سه ماهه است که مجلس نمایندگان – که کنترل آن در دست جمهوریخواهان قرار دارد – طرحی را با هدف وادار کردن دونالد ترامپ به کاهش و توقف عملیات نظامی علیه تهران تصویب میکند. دموکراتهای کمیته روابط خارجی پس از پیروزی در این کارزار قانونی، در بیانیهای صریح اعلام کردند:
«این یک پیام بلند و روشن از سوی مردم آمریکا به دونالد ترامپ است؛ زمان پایان دادن به این جنگ انتخابی، غیرقانونی و بهشدت نامحبوب فرا رسیده است.»
حمله به وزیر خارجه در جلسات استماع؛ بحران پمپبنزینها در آمریکا
تصویب این قطعنامه پس از ساعتها جلسات استماع پرتنش در کنگره با حضور مارکو روبیو، وزیر امور خارجه دولت ترامپ، رخ داد. نمایندگان کنگره به شدت به روبیو و ترامپ به دلیل کماهمیت جلوه دادن اثرات مخرب اقتصادی این درگیری بر معیشت شهروندان آمریکایی و عدم پیشبینی فلج شدن تجارت جهانی پس از بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران حمله کردند. گرگوری میکس، از اعضای عالیرتبه کمیته روابط خارجی و رهبر این ابتکار قانونی، با اعلام اینکه «دیگر بس است»، تاکید کرد که مردم آمریکا از رنج کشیدن به خاطر این جنگ انتخابی در پمپبنزینها و فروشگاههای مواد غذایی خسته شدهاند؛ چرا که از زمان ورود مستقیم آمریکا به این منازعه از ۲۸ فوریه، قیمت سوخت به شدت جهش یافته و فشارهای تورمی بیسابقهای ایجاد کرده است.
در جریان این جلسات، کوری بوکر، سناتور دموکرات، با اشاره به بنبست نظامی به وجود آمده، خطاب به روبیو گفت: «ما قویترین ملت روی کره زمین هستیم اما اکنون با ایران در بنبست قرار گرفتهایم و عملاً التماس میکنیم به توافقی برگردیم که خودتان آن را دور انداختید.» اگرچه روبیو تلاش کرد این انتقادات را رد کند و مدعی آسیب به اقتصاد ایران شد، اما هراس واشنگتن از طولانی شدن نبرد عیان است؛ بهطوریکه روبیو هشدار داد تصویب این طرح دستهای دولت را میبندد و ایرانیها دیگر انگیزهای برای توافق نخواهند داشت.
مناقشه قانون اساسی بر سر اختیارات جنگ و صلح
از منظر حقوقی، این قطعنامه بر اساس «قانون اختیارات جنگی» تنظیم شده است که به موجب آن، کاخ سفید تنها ۶۰ روز فرصت دارد تا برای ادامه هرگونه عملیات نظامی، مجوز رسمی کنگره را دریافت کند. در حالی که مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، پیش از این تلاش کرده بود با متوقف کردن ناگهانی روند بررسی، از تصویب این طرح جلوگیری کند، اما موج نارضایتیها مانع وی شد. با این حال، دولت ترامپ به طرز متناقضی استدلال میکند که به دلیل اعلام آتشبسهای موقت، وضعیت خصومتهای نظامی پایان یافته و این الزام قانونی دیگر موضوعیت ندارد؛ ادعایی که با توجه به تبادل آتش مداوم در منطقه، از سوی نمایندگان رد شد.
هرچند انتظار میرود ترامپ در صورت تصویب نهایی این طرح در سنا (که احتمالا با اکثریتی شکننده همین هفته رایگیری میشود) آن را وتو کند، اما ریزش آرای جمهوریخواهان نشاندهنده یک انشقاق عمیق ساختاری در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره است. همزمان، نمایندگان در حال آمادهسازی قطعنامههای مشابهی برای ملوکالطوایفی کردن اختیارات جنگی ترامپ، از جمله منع مشارکت نظامی آمریکا در خاک لبنان هستند.
