موضوع ایستادگی در برابر ائتلافهای سازشکارانه فرامنطقهای و ابطال اهداف مرتبط با توسعه پیمان ابراهیم در ساختارهای اجرایی، لزوم تفکیک میان تورم ناشی از زنجیره تولید و تخلفات قیمتی در بازار عرضه را دوچندان کرده است؛ دغدغهای که کارشناسان معتقدند از طریق افزایش اختیارات استانی، گرهگشایی از چالشهای مالی اصناف و تبیین دقیق تغییرات ساختاری برای افکار عمومی، کاملاً قابل مدیریت و هدایت خواهد بود.
فشار کاخ سفید برای تحمیل سازش پس از پایان درگیریها
بروز نشانههایی از تلاش واشنگتن برای چیدمان مجدد نظم سیاسی منطقه، ابعاد جدیدی از استراتژی دونالد ترامپ برای دوران پس از تفاهم احتمالی با تهران را فاش کرده است. بر اساس گزارش تحلیلی پایگاه خبری آمریکایی اکسیوس (Axios)، رئیسجمهور ایالات متحده در جریان یک کنفرانس تلفنی مشترک با سران چندین کشور عربی و اسلامی صراحتاً پافشاری کرده است که در صورت نهایی شدن پیشنویس توافق با ایران، این کشورها باید بلافاصله توافقنامههای سازش با رژیم صهیونیستی را امضا کنند. مقامات ارشد آمریکایی که از محتوای این گفتگو مطلع بودهاند، فاش کردند که ترامپ توسعه پیمان ابراهیم را گام بزرگ بعدی خود در خاورمیانه قرار داده و هدف اصلی او کشاندن عربستان سعودی به این فرآیند دیپلماتیک است؛ هرچند فضای ملتهب سیاسی منطقه و انتخابات پیشروی پارلمانی در تلآویو، تحقق این رویا را در کوتاهمدت غیرممکن ساخته است.
این گفتگوی تلفنی راهبردی با حضور رهبران ارشد عربستان سعودی، امارات، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن و بحرین با موضوع بررسی پیشنویس تفاهمنامه ۶۰ روزه با ایران برگزار شد. اگرچه برخی از این کشورها نظیر امارات حمایت خود را از اصل تفاهم و پایان دادن به انسداد شریانهای انرژی اعلام کردند، اما زمانی که ترامپ موضوع الحاق اجباری به پیمان ابراهیم را مطرح کرد، با واکنشهای سرد و غیرمنتظرهای مواجه شد. به گفته یک مقام آگاه آمریکایی، پس از آنکه ترامپ اعلام کرد انتظار دارد پایتختهایی که هنوز روابط رسمی با تلآویو ندارند (به ویژه ریاض، دوحه و اسلامآباد) فوراً فرآیند عادیسازی را آغاز کنند، سکوت مطلق و سنگینی بر خط تلفن حاکم شد، تا جایی که رئیسجمهور آمریکا به شوخی پرسید آیا شما هنوز پشت خط هستید یا خیر؟ او در ادامه اعلام کرد فرستادگان ویژهاش، جرد کوشنر و استیو ویتکوف، طی هفتههای آینده این پرونده را پیگیری خواهند کرد.
پافشاری ریاض بر شروط ساختاری و هشدارهای تند تندروهای کنگره
دونالد ترامپ روز بعد در شبکه اجتماعی تروث سوشال، ضمن تشکر از همکاری کشورهای منطقه، ابراز امیدواری کرد که این مشارکت با پیوستن آنها به کشورهای عضو پیمان ابراهیم تقویت شود. او حتی فرضیه عجیب پیوستن مشروط تهران به این معاهده در آینده را مطرح کرد؛ امری که به معنای به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی است و مقامات تهران همواره آن را به عنوان خط قرمز قطعی خود رد کرده و بر اصول بنیادین حمایت از آرمان فلسطین تاکید ورزیدهاند. در همین حال، سناتور لیندسی گراهام با ورود به این کارزار رسانهای، ضمن حمایت از خواسته ترامپ هشدار داد که اگر متحدان عرب و مسلمان با این پیشنهاد مخالفت کنند، این اقدام یک اشتباه محاسباتی بزرگ تاریخی تلقی خواهد شد و عواقب شدیدی بر روابط آینده واشنگتن با آنها خواهد داشت.
با این حال، واقعیتهای دیپلماتیک نشان میدهد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در ماههای گذشته به شدت از ایده عادیسازی فاصله گرفته است. در جریان دیدار تنشآمیز نوامبر گذشته در کاخ سفید، زمانی که ترامپ از او خواست به پیمان ابراهیم بپیوندد، ولیعهد سعودی با این درخواست مخالفت کرد. پیامدهای جنگ اخیر و همچنین شکافهای عمیق میان ریاض و ابوظبی، پادشاهی سعودی را به اتخاذ موضعی سختگیرانهتر در قبال کابینه افراطی تلآویو سوق داده است. مقامات سعودی صراحتاً تاکید دارند که هرگونه عادیسازی روابط مشروط به ایجاد یک مسیر برگشتناپذیر و زمانبندیشده برای تشکیل دولت مستقل فلسطینی است؛ شرطی که صهیونیستها به طور کامل با آن مخالفت کردهاند. برآوردها نشان میدهد که ریاض تا زمان مشخص شدن نتایج انتخابات سپتامبر اسرائیل و رونمایی از ساختار کابینه بعدی، هیچ گام عملی در این مسیر بر نخواهد داشت.
