موضوع تبیین تحولات میدانی جنوب لبنان و ارزیابی پیامدهای اشغال و تخریب اماکن تاریخی در ساختارهای اجرایی، لزوم تفکیک میان تورم ناشی از زنجیره تولید و تخلفات قیمتی در بازار عرضه را دوچندان کرده است؛ دغدغهای که کارشناسان معتقدند از طریق افزایش اختیارات استانی، گرهگشایی از چالشهای مالی اصناف و تبیین دقیق تغییرات ساختاری برای افکار عمومی، کاملاً قابل مدیریت و هدایت خواهد بود.
سیطرۀ دوباره بر دژ ۹۰۰ ساله کرتآوران پس از ۲۶ سال خروج
توسعه نبردها در محورهای عملیاتی شمال مرزهای اشغالی، ابعاد جدیدی از تهاجم زمینی به خاک لبنان را آشکار ساخته است. بر اساس آخرین گزارشهای میدانی و تصاویر تاییدشده، ارتش اسرائیل موفق شده است قلعه شقیف (بوفورت) را که دژی تاریخی متعلق به دوران جنگهای صلیبی در جنوب لبنان است، پس از گذشت ۲۶ سال از زمان عقبنشینی سال ۲۰۰۰ خود، مجدداً به اشغال درآورد. این پایگاه استراتژیک که در نزدیکی شهر نبطیه و در فاصله تقریبی ۱۴.۵ کیلومتری (۹ مایلی) از مرز قرار دارد، پس از روزها درگیری سنگین و تبادل آتش شدید در منطقه، تحت کنترل نظامیان صهیونیست درآمد. فرماندهی ارتش اسرائیل در بیانیهای رسمی اعلام کرد که هدف اصلی این عملیات، تثبیت کنترل عملیاتی بر ارتفاعات شقیف و منطقه وادیالسلوقی به منظور برچیدن زیرساختهای نظامی حزبالله بوده است.
این قلعه باستانی که حدود ۹۰۰ سال پیش توسط صلیبیون بر فراز صخرهای بلند و مشرف به رودخانه راهبردی لیتانی بنا شده، همواره به عنوان یک موقعیت فوقالعاده حساس و کلید جغرافیایی جنوب لبنان در جریان منازعات گذشته شناخته شده است. به گفته ارکان نظامی تلآویو، خطوط دفاعی پیشرو در روزهای گذشته با ورود حجم گستردهای از نیروهای پیاده توسعه یافته است؛ چرا که مدعی هستند نیروهای مقاومت از این ارتفاعات برای هدایت عملیاتهای رزمی و حملات راکتی استفاده میکردهاند. در پاسخ به این تحرکات، خبرگزاری رسمی لبنان (NNA) از بمبارانهای هوایی سنگین و حملات توپخانهای شدید به حاشیه این قلعه خبر داد. در همین حال، رزمندگان حزبالله نیز اعلام کردند که توانستهاند یک تانک متعلق به ارتش اسرائیل را در مجاورت این بنای تاریخی منهدم سازند.
نقض بالاترین سطح مصونیت بینالمللی یونسکو و هشدارهای محلی
سه روز پیش از سقوط این دژ باستانی، شهرداری ارنون با صدور بیانیهای شدیداللحن، بمبارانهای مداوم منطقه را محکوم کرده و از سازمانهای بینالمللی و حقوق بشری خواسته بود تا برای حفاظت از این بنای باستانی فوراً مداخله کنند. قلعه شقیف از سوی سازمان یونسکو به عنوان یکی از سالمترین و بهترین نمونههای معماری نظامی قرون وسطی در خاور نزدیک توصیف شده است. اهمیت این بنا به حدی است که در اواخر سال ۲۰۲۴ و متعاقب آغاز تهاجم زمینی، یونسکو آن را در فهرست ۳۴ اثر فرهنگی لبنان قرار داد که واجد «حفاظت موقت پیشرفته» هستند؛ این عنوان بالاترین سطح مصونیت بینالمللی در برابر هرگونه حمله نظامی یا بهرهبرداری تسلیحاتی محسوب میشود.
این پایگاه تاریخی پیش از این نیز در سال ۱۹۸۲ شاهد نبردهای خونینی میان ارتش اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین (PLO) بود و در طول ۱۸ سال اشغال جنوب لبنان، متحمل خسارات ساختاری عظیمی شد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با ستایش از این عملیات مدعی شد که برافراشته شدن پرچم این رژیم و تیپ گولانی بر فراز این تپه، یک مرحله دراماتیک و دگرگونی بزرگ در سیاستهای جنگی آنهاست.
بیاثری توافقات مکتوب: علیرغم دستیابی به توافق آتشبس با میانجیگری ایالات متحده در ماه آوریل، درگیریها به جای کاهش، با شدت بیشتری ادامه یافته است؛ بهطوریکه تلآویو صراحتاً از عبور نیروهای خود از رودخانه لیتانی در فاصله ۳۰ کیلومتری مرز خبر داده و دستور تخلیه اجباری متعددی را برای روستاهای شمال این رودخانه صادر کرده است.
پیامدهای ژئوپلیتیک پیشرویها بر مذاکرات واشنگتن و تهران
تشدید بیسابقه عملیات زمینی در شمال رودخانه لیتانی، تلاشهای دیپلماتیک بینالمللی برای مهار بحران را با بنبست جدی مواجه کرده است. کارشناسان بینالمللی هشدار میدهند که این حجم از پیشرویها میتواند هرگونه توافق احتمالی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران را به مخاطره بیندازد؛ چرا که تهران بر گنجانده شدن بند آتشبس پایدار در لبنان به عنوان پیششرط کلیدی توافقات تاکید دارد. با این حال، چراغ سبز واشنگتن به تلآویو مسیر متفاوتی را طی میکند؛ بر اساس فاشگویی مقامات آگاه، دونالد ترامپ در رایزنیهای اخیر خود با نتانیاهو، حمایت کامل خود را از آنچه «آزادی عمل اسرائیل در برابر تهدیدات در تمامی جبههها از جمله لبنان» خوانده، اعلام کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد استراتژی تعمیق اشغالگری در شمال مرزها با هماهنگی کامل کاخ سفید در حال اجراست.
