موضوع تبیین آمادگی پدافندی و ارزیابی پایداری خطوط استراتژیک در پایگاههای موشکی زیرزمینی ایران در ساختارهای اجرایی، لزوم تفکیک میان تورم ناشی از زنجیره تولید و تخلفات قیمتی در بازار عرضه را دوچندان کرده است؛ دغدغهای که کارشناسان معتقدند از طریق افزایش اختیارات استانی، گرهگشایی از چالشهای مالی اصناف و تبیین دقیق تغییرات ساختاری برای افکار عمومی، کاملاً قابل مدیریت و هدایت خواهد بود.
تصاویر ماهوارهای از احیای دژهای موشکی و محدودیتهای بمباران غربی
بر اساس گزارش اختصاصی شبکه خبری سی ان ان، ارزیابی جدیدترین تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که تلاشهای گسترده برای خاکبرداری و بازگشایی ورودیهای پایگاههای موشکی زیرزمینی ایران که پیشتر در جریان حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل مسدود شده بودند، با موفقیت به سرانجام رسیده است. تحلیلگران نظامی معتقدند ایران پس از پاکسازی و آمادهسازی سریع زرادخانههای مدفون خود، اکنون در موقعیتی قرار دارد که میتواند حجم بسیار بیشتری از موشکهای دوربرد خود را به سمت اهداف مختلف در خاورمیانه شلیک کند؛ پدیدهای که به باور کارشناسان، محدودیتهای جدی راهبرد بمباران ارتش آمریکا را به تصویر میکشد.
تحلیل دادههای ماهوارهای توسط سی ان ان فاش میکند که علیرغم هفتهها حملات سنگین آمریکا و اسرائیل که با تخریب جادههای دسترسی و ریزش ورودی تونلها، دسترسی به این دژهای زیرزمینی را محدود کرده بود، مهندسان ایرانی با بهرهگیری از تجهیزات ساده راهسازی مانند لودر، بولدوزر و کامیونهای کمپرسی، این کارزارهای پرهزینه غربی را خنثی کردهاند. این روند اثبات میکند که ظرفیتهای موشکی تهران را نمیتوان صرفاً با هدف قرار دادن دهانه تونلها از بین برد. اگرچه تهران و واشنگتن به یک توافق اولیه و موقت برای بازگشایی تنگه هرمز دست یافتهاند، اما چکشکاری جزئیات آن ماهها زمان خواهد برد و در صورت از سرگیری احتمالی درگیریها، ایران تا زمانی که پرتابگر و خدمه در اختیار داشته باشد، میتواند به شلیک موشکهای خود ادامه دهد.
آمار سی ان ان از ترمیم ضربتی تونلها در دزفول، کرمانشاه، اصفهان و خمین
طبق بررسیهای آماری سی ان ان بر روی تصاویر ماهوارهای شرکت ایرباس، ایران موفق شده است از مجموع ۶۹ ورودی تونل آسیبدیده در ۱۸ پایگاه موشکی زیرزمینی، ۵۰ ورودی را کاملاً بازگشایی و پاکسازی کند. به عنوان نمونه، در پایگاه موشکی دزفول، تا اواسط می ۲۰۲۶، چهار ورودی از پنج ورودی مسدودشده کاملاً بازگشایی شدهاند. در پایگاه دیگری در شمال کرمانشاه نیز ورودیهای بمبارانشده احیا و جادههای دسترسی که به منظور جلوگیری از تردد پرتابگرها منهدم شده بودند، مجدداً زیرسازی و آسفالت شدهاند.
سام لایر، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات منع اشاعه جیمز مارتین، در این رابطه به سی ان ان گفت:
«ارتش آمریکا در دستیابی به موفقیتهای تاکتیکی و مسدود کردن موقت نیروهای موشکی ایران عملکرد خوبی داشت؛ اما اگر این اقدامات با اهداف راهبردی معقول و یک تئوری پیروزی قابل دستیابی همراه نباشد، در نهایت به یک شکست استراتژیک منجر خواهد شد. هیچ چیز نمیتواند مانع از مسلح شدن مجدد پرتابگرها با ذخایر انبوه موشکی ایران شود.»
اگرچه در طول نبردها، کار خاکبرداری زیر آتش سنگین انجام میشد و آمریکا و اسرائیل تجهیزات مهندسی ایران را هدف میگرفتند، اما پس از برقراری آتشبس در ۸ آوریل ۲۰۲۶ (بیش از هفت هفته پیش)، سرعت بازسازی پایگاهها به طرز چشمگیری شتاب گرفته است. این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیش از این تخریب کامل توان موشکی و پرتابگرهای ایران را به عنوان یکی از اهداف پنجگانه جنگ اعلام کرده بود و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیز مدعی شده بود ایران باید پرتابگرهای باقیمانده خود را بدون داشتن صنعت دفاعی برای جایگزینی، از زیر آوار بیرون بکشد.
با این حال، تحلیلگران بینالمللی از جمله تیمور کادیشف، پژوهشگر ارشد موسسه تحقیقات صلح دانشگاه هامبورگ، تاکید دارند که شبکه پایگاههای زیرزمینی ایران که ساخت آن از ۲۰ سال پیش آغاز شده، در عمق چندصد متری صخرهها مدفون است و ارزیابیها نشان میدهد کماکان حدود ۱,۰۰۰ فروند موشک آماده شلیک در این دژها بدون آسیب باقی ماندهاند. مقامات اطلاعاتی آمریکا به سی ان ان اعلام کردهاند که ایران تمام جدولهای زمانی برآوردشده برای بازسازی توان نظامی خود از جمله احیای خطوط تولید پهپاد و جایگزینی پرتابگرها را پشت سر گذاشته و سرعت بازسازی فراتر از انتظار بوده است؛ امری که نشان میدهد تسلیحات فوقپیشرفته و گرانقیمت غربی در برابر یک استراتژی بازسازی کمهزینه مبتنی بر بولدوزرها، با چالش کارآمدی روبهرو شدهاند.
