وقتی صنعت شکست میخورد، کارگران آخرین قربانی هستند
هرویک یاریجانیان رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی تهران اخیراً بیانیهای داد که بر آن تأکید دارد: «بخش خصوصی امیدوار است با دیپلماسی عزتمندانه، تولید رونق بگیرد.
- اما سؤالی که کارگران و خانوادههای آنها میپرسند:
چه نقشی ما در این امید بازی میکنیم؟
وقتی حجم واقعی صنعت کشور ۲۰ درصد کاهش یافته است، آیا دیپلماسی تنها راه حل است؟
کوچکتر شدن به جای رشد
دادههای رسمی نشان میدهند که حجم حقیقی گروه صنعت در پایان سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۸۹ حدود ۲۰ درصد کاهش یافت. این یعنی نهتنها صنعت طی یک دهه رشد نکرده، بلکه اندازهی آن کوچکتر هم شده است.
چه اتفاقی افتاد؟
– تحریمهای اقتصادی: تامین مواد اولیه و ماشینآلات با محدودیتهای بزرگی مواجه شد
– جنگ و تنش: وقوع دو جنگ تحمیلی در سال اخیر صادرات را متوقف کرد
– خروج سرمایه: نااطمینانی اقتصادی باعث شد سرمایهگذاران وجه خود را بیرون کشند
بین دیپلماسی و فریاد خاموش کارگران
رئیس کمیسیون صنعت اعلام میکند: «امیدواری وجود دارد که با بهبود روابط اقتصادی، توان رقابتی صنایع افزایش یابد.
اما از سوی دیگر:
نقد کارگران و متخصصان:
– خسارتهای مستقیم: برخی واحدهای تولیدی شهریور ۱۴۰۲ خسارتهای مستقیمی متحمل شدند
– بیکاری و کاهش دستمزد: هزاران کارگر شاهد تعطیلی کارخانههای خود بودند
– عدم پاسخگویی: مدیران درباره تدابیر فوری برای حمایت از کارگران صحبتی نکردند
ثبات اقتصادی بدون ثبات اجتماعی، توهمی است
متخصصان اقتصاد اشاره میکنند که رئیس کمیسیون گفته: «وقتی فضای اقتصادی ثبات بیشتری داشته باشد، سرمایهگذاران با اطمینان بیشتر برنامهریزی میکنند.»
اما سؤال اساسی این است:
– برای کی این ثبات؟ برای سرمایهگذاران بزرگ یا برای کارگر و کارمند معمولی؟
– کیست که قیمت نااطمینانی را میپردازد؟ صاحبان سرمایه یا کارگران؟
– چه برنامهای برای حمایت فوری از بیکاران وجود دارد؟
اظهارنامه کارگری: سندیکاهای کارگری اعلام کردند که تاکنون هیچ مذاکرهای با دولت درباره حمایتهای اضطراری برگزار نشده است.
گفتمان رسمی بر اساس دیپلماسی است. اما برای کاهش نااطمینانی، تنها روابط بینالمللی کافی نیست:
اقدامهای لازم:
1. حمایت فوری از کارگران: بیمهی بیکاری و کمکهای اضطراری
2. شفافیت مدیریتی: انتشار گزارشهای منظم درباره وضعیت کارخانهها
3. مشارکت کارگران: دادن نقش کارگران در تصمیمگیریهای صنعتی
4. توسعه صادرات غیرنفتی: تنوعبخشی به منابع درآمد
امید و عمل، دو پای برآمدن صنعت
رئیس کمیسیون صنعت تاکید میکند: «با تقویت وفاق و همبستگی ملی میتوان فضای باثباتتری ایجاد کرد.»
اتفاق نظر وجود دارد. اما تاریخ نشان میدهد که توسعه صنعت زمانی محقق میشود که:
– کارگران احساس امنیت شغلی کنند
– مدیران با شفافیت کار کنند
– دولت سیاستهای حمایتی عملی اعمال کند
– دیپلماسی بتواند محیط بینالمللی مناسبی فراهم کند
امید به دیپلماسی وجود دارد، اما بدون عمل داخلی، یک رویا است.
